Chỉ tiêu Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh trên B02-HTX: Báo cáo kết quả hoạt động lên không đúng?

Bài viết này hướng dẫn kiểm tra, đối chiếu và xác định nguyên nhân khi lập B02-HTX: Báo cáo kết quả hoạt động trong trường hợp số liệu tại các chỉ tiêu Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh không khớp với phát sinh của các tài khoản 511, 512 trên Bảng cân đối tài khoản.

Cách lấy số liệu các chỉ tiêu cụ thể như sau:

– Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh (Mã số 01)

+ Doanh thu từ giao dịch bên ngoài (Mã số 01a)

Chỉ tiêu này phản ánh tổng doanh thu từ giao dịch bên ngoài của HTX trong kỳ báo cáo.

Số liệu để ghi vào chỉ tiêu này là lũy kế số phát sinh bên Có của TK 511 trong kỳ báo cáo.

+ Doanh thu từ giao dịch nội bộ (Mã số 01b)

Chỉ tiêu này phản ánh tổng doanh thu từ giao dịch nội bộ của HTX trong kỳ báo cáo.

Số liệu để ghi vào chỉ tiêu này là lũy kế số phát sinh bên Có của TK 512 trong kỳ báo cáo.

Nguyên nhân: Các khoản giảm trừ doanh thu toán Nợ TK 511, 512 thay vì Nợ TK 521

Vì báo cáo B02-HTX: Báo cáo kết quả hoạt động lấy số liệu như sau:

• Doanh thu = Phát sinh Có 511,512 – Phát sinh Nợ 511,512 (không kể phát sinh kết chuyển khoản giảm trừ doanh thu sang TK 511 và kết chuyển doanh thu bán hàng sang TK 911)
• Giảm trừ doanh thu = Phát sinh Nợ 521 – Phát sinh Có 521 (không kể phát sinh kết chuyển khoản giảm trừ doanh thu sang TK 511)

Nên nếu hạch toán giảm trừ vào Nợ 511,512 thì Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh bị trừ giảm trừ bằng đúng Các khoản giảm trừ doanh thu

Ví dụ: Trong kỳ đơn vị có phát sinh các nghiệp vụ sau:

– Nghiệp vụ bán hàng hóa, dịch vụ, hạch toán Nợ 111,112,131/Có 511: 1.500.000.000
– Nghiệp vụ ghi nhận giảm giá hàng bán, hạch toán Nợ 511/Có 111: 20.000.000.
– Kết chuyển lãi lỗ trong kỳ, hạch toán Nợ 511/Có 911: 1.480.000.000

Khi đó trên B02-HTX: Báo cáo kết quả hoạt động, chỉ tiêu Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh là 1.480.000.000, chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu là 0.
=> Kiểm tra thấy trong kỳ có phát sinh khoản giảm trừ doanh thu nhưng chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu = 0 nên thấy lệch.

Cách kiểm tra và xử lý:

Bước 1: Vào Báo cáo \ Tổng hợp\ Bảng tổng hợp theo tài khoản \ Bảng tổng hợp phát sinh tài khoản. Chọn TK 511, 512

Bước 2: Kiểm tra cột Phát sinh Nợ của TK 511, 512 đang đối ứng với tài khoản nào:

• Nếu đối ứng TK 911 → Bút toán kết chuyển, bỏ qua
• Nếu đối ứng TK 521 → Bút toán kết chuyển giảm trừ, bỏ qua
• Nếu đối ứng 111, 112, 131… → Đây thường là giảm giá, trả lại hàng, chiết khấu đang hạch toán sai vào 511, 512

Bước 3: Nhấn đúp lần lượt vào TK 511,512 để mở Sổ chi tiết TK 511, 512. Sau đó thực hiện lọc chứng từ: Phát sinh Nợ > 0 và Tài khoản đối ứng = 111, 112, 131…

Bước 4: Mở từng chứng từ và Sửa lại hạch toán cho đúng về Tài khoản giảm trừ doanh thu:

• Nếu là Giảm trừ doanh thu của giao dịch bên ngoài → Hạch toán Nợ 5211
• Nếu là Giảm trừ doanh thu của giao dịch bên ngoài → Hạch toán Nợ 5212

Bước 5: Cất chứng từ và mở lại B02-HTX: Báo cáo kết quả hoạt động để kiểm tra lại số liệu.