1. Tổng quan
Bài viết hướng dẫn xử lý các tình huống phát sinh sai lệch về nghiệp vụ giá thành mà phần mềm không tự cảnh báo, giúp kế toán nhận diện nguyên nhân, khắc phục chênh lệch giữa sổ cái và giá thành thực tế, đảm bảo số liệu chi phí, dở dang và thành phẩm được phản ánh chính xác, thống nhất trong báo cáo kế toán.
2. Cách xử lý
Một số tình huống gây ra sai lệch về nghiệp vụ Giá thành nhưng không được phản ánh trên báo cáo Kiểm tra, đối chiếu chứng từ, sổ sách bao gồm:
Vấn đề 1: Tổng giá trị dở dang cuối kỳ trong kỳ tính giá thành nhỏ hơn số dư cuối kỳ trên sổ cái TK 154Nguyên nhân 1: Doanh nghiệp hạch toán chi phí chung vào TK 154 nhưng chưa phân bổ hết trong kỳ, số chưa phân bổ sẽ nằm trong số dư cuối kỳ trên sổ Cái TK 154, nhưng không được tập hợp vào chi phí trong kỳ tính giá thành, nên sẽ không có trong chi phí dở dang cuối kỳ ở kỳ tính giá thành. Giải pháp 1: Phân bổ hết chi phí chung trong kỳ và tính lại giá thành (phần chi phí chung không muốn phân bổ vào giá thành trong kỳ này thì sẽ đưa vào dở dang cuối kỳ) Vấn đề 2: Sổ cái TK 154 vẫn còn số dư cuối kỳ trong khi kỳ tính giá thành thì không còn giá trị dở dang cuối kỳNguyên nhân 2: Dữ liệu được tạo nhiều tiết khoản của TK 154 (Ví dụ: 154.1, 154.2, 154.3….), khi kết chuyển chi phí và tính giá thành chương trình sẽ mặc định kết chuyển vào tài khoản đầu tiên (TK 154.1). Vì vậy nếu xem số dở dang cuối kỳ trên kỳ tính giá thành thì không còn, nhưng xem sổ cái của các tiết khoản 154.1, 154.2, 154.3…có thể bị âm, dương không đúng Giải pháp 2:
Vấn đề 3: Không có giá trị của TK 154 mặc dù trong kỳ đã tập hợp chi phí vào TK 154Nguyên nhân 3: Do các bút toán hạch toán vào TK 154 nhưng không được chọn khoản mục chi phí, mà việc tính giá thành lại được tính chi tiết theo từng khoản mục chi phí. Vì vậy không tập hợp được chi phí để tính giá thành. Giải pháp 3: Sửa lại các chứng từ phát sinh TK154, chọn khoản mục chi phí và thực hiện tính lại giá thành. Vấn đề 4: Khi phân bổ chi phí chung, có những đối tượng THCP trong kỳ có số tiền phân bổ bằng 0Nguyên nhân 4: Khi phân bổ chi phí chung có các tiêu thức phân bổ: NVL trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí trực tiếp, định mức. Mà khi phân bổ chi phí thì đối tượng THCP đó không có phát sinh chi phí theo tiêu thức phân bổ. Vì vậy, tỷ lệ phân bổ cho đối tượng THCP đó đang được hiểu là 0% Giải pháp 4: Kiểm tra lại xem có đúng là trong kỳ không phát sinh chi phí theo tiêu thức phân bổ không. Nếu chưa đúng thì sửa lại cho đúng. Vấn đề 5: Có phát sinh chi phí chung nhưng khi tính giá thành lại không cóNguyên nhân 5: Do phát sinh chi phí giảm nhiều hơn chi phí chung phát sinh trong kỳ. Giải pháp 5: Hiện tại, phần mềm không cho phép phân bổ chi phí chung là số tiền âm. Nếu chi phí chung trước đó đơn vị đã phân bổ các kỳ trước, nhưng kỳ này giảm đi dẫn đến phần giảm vượt quá số chi phí chung trong kỳ. Vậy đơn vị sẽ tự tính toán giảm vào thẳng chi phí trực tiếp (tức là trên bút toán hạch toán giảm chọn thẳng đối tượng tập hợp chi phí, công trình, hợp đồng…) chứ không hạch toán giảm chi phí chung đi. Vấn đề 6: Tổng chi phí chung phát sinh khác với Sổ cáiNguyên nhân 6: Do các kỳ trước hoặc kỳ sau phân bổ chi phí chung chưa chính xác Giải pháp 6: Kiểm tra lại xem sai từ kỳ nào thị thực hiện xóa kỳ tính giá thành và thực hiện phân bổ lại chi phí chung, tính lại giá thành từ kỳ đó. Vấn đề 7: Chọn sai đối tượng tính giá thànhNguyên nhân 7: Tính giá thành theo đối tượng THCP nhưng lại chọn công trình/đơn hàng trong khi không tính các phương pháp này. Giải pháp 7: Kiểm tra lại xem các chứng từ chi phí có đang chọn đến công trình, đơn hàng, hợp đồng hay không. Nếu có thì bỏ trống phần công trình, đơn hàng, hợp đồng để lên được kỳ tính giá thành. Vấn đề 8: Trường hợp thành phẩm vừa có phát sinh phiếu nhập vừa có phát sinh phiếu xuất trong cùng kỳNguyên nhân 8: Do có tính giá thành theo từng giai đoạn, thành phẩm giai đoạn này là NVL của giai đoạn kia nhưng lại gom chung trong 1 kỳ tính giá thành Giải pháp 8: Tách riêng thành 2 kỳ tính giá thành riêng biệt. 1 kỳ tính giá thành cho bán thành phẩm. 1 kỳ tính giá thành cho thành phẩm riêng. Vấn đề 9: Trường hợp không có dở dang cuối kỳ nhưng khi tính giá thành ở bước tính chi phí dở dang phần mềm vẫn hiển thị số tiềnNguyên nhân 9: Do trong khoảng thời gian của kỳ tính giá thành không có nhập kho thành phẩm cho đối tượng THCP đang có dở dang đó Giải pháp 9: Xem hướng dẫn chi tiết tại đây. |