1. Trang chủ
  2. Khác
  3. Hướng dẫn theo lĩnh vực
  4. Sản xuất
  5. Doanh nghiệp tính giá thành theo Phương pháp hệ số tỷ lệ

Doanh nghiệp tính giá thành theo Phương pháp hệ số tỷ lệ

1. Tổng quan

Bài viết giúp hiểu rõ điều kiện áp dụng và quy trình tính giá thành sản phẩm theo phương pháp hệ số, tỷ lệ dành cho đơn vị sản xuất nhiều sản phẩm từ cùng loại nguyên vật liệu chính. Qua đó, đảm bảo việc tập hợp chi phí, phân bổ và xác định giá thành thành phẩm chính xác, phù hợp với quy định kế toán.

Nội dung bài viết gồm:

  • Điều kiện áp dụng phương pháp hệ số, tỷ lệ
  • Hướng dẫn chi tiết các bước tính giá thành trên phần mềm
  • Lưu ý về khai báo, phân bổ chi phí và cập nhật giá thành

2. Điều kiện áp dụng

Áp dụng cho các đơn vị có quy trình sản xuất sử dụng cùng loại nguyên vật liệu chính và tạo ra nhiều sản phẩm/nhóm sản phẩm khác nhau. Trong đó, đối tượng tập hợp chi phí là toàn bộ quy trình công nghệ và đối tượng tính giá thành là từng sản phẩm/nhóm sản phẩm hoàn thành.

Ví dụ: đơn vị sản xuất các mặt hàng như sản xuất đá các loại, gạch các loại,…

3. Các bước thực hiện

Việc tính giá thành theo Phương pháp hệ số, tỷ lệ được thực hiện theo các bước sau:

3.1. Khai báo nguyên vật liệu sản xuất và thành phẩm

Bước 1: Vào Các tiện ích và thiết lập\Quản lý danh mục\Vật tư hàng hóa, chọn chức năng Thêm.

Bước 2: Khai báo nguyên vật liệu hoặc thành phẩm.

    • Nếu khai báo thành phẩm, sẽ chọn tính chất là Thành phẩm.

    • Nếu khai báo nguyên vật liệu, sẽ chọn tính chất là Nguyên vật liệu.

Lưu ý: Khi khai báo thành phẩm, thực hiện khai báo thêm định mức nguyên vật liệu sử dụng để sản xuất ra thành phẩm tại mục Định mức nguyên vật liệu (nếu có).

Bước 3: Sau khi khai báo xong, nhấn Cất.

3.2. Khai báo đối tượng tập hợp chi phí

Bước 1: Vào Các tiện ích và thiết lập\Quản lý danh mục, chọn chức năng Thêm.

Bước 2: Chọn loại đối tượng tập hợp chi phí là Phân xưởng.

  • Khai báo thông tin về đối tượng THCP và chọn đối tượng tính giá thành.

Bước 3: Nhấn Cất.

Lưu ý: Với phương pháp tính giá theo hệ số, tỷ lệ, mỗi đối tượng tập hợp chi phí có thể bao gồm một hoặc nhiều thành phẩm cần sản xuất ra.

3.3. Xuất kho nguyên vật liệu sản xuất

Bước 1: Vào phân hệ Kho\tab Lệnh sản xuất, chọn chức năng Thêm lệnh sản xuất.

Bước 2: Khai báo lệnh sản xuất.

  • Chọn các thành phẩm và nhập số lượng cần sản xuất, hệ thống sẽ tự động tính ra số lượng nguyên vật liệu cần để sản xuất căn cứ vào thông tin định mức NVL đã được thiết lập ở Bước 1.

Bước 3: Nhất Cất.

Bước 4: Chọn chức năng Lập phiếu xuất trên lệnh sản xuất.

Bước 5: Tích chọn các thành phẩm cần xuất NVL, nhấn Đồng ý.

Bước 6: Nhập bổ sung các thông tin còn thiếu cho chứng từ xuất kho như lý do xuất, TK Nợ,…

Bước 7: Chọn thông tin Khoản mục CPĐối tượng THCP.

Bước 8: Nhấn Cất.

Lưu ý:

  • Với nguyên vật liệu tính giá xuất kho theo phương pháp Bình quân cuối kỳ, đơn giá sẽ được hệ tự động tính sau khi thực hiện chức năng Tính giá xuất kho trên phân hệ Kho.
  • Với nguyên vật liệu tính giá xuất kho theo phương pháp Bình quân tức thời, Giá đích danhNhập trước xuất trước, đơn giá sẽ được hệ thống tự động tính sau khi chứng từ xuất kho được Ghi sổ.
  •  Với những đơn vị không quản lý lệnh sản xuất có thể bỏ qua bước này và vào phân hệ Kho\tab Xuất kho để lập chứng từ xuất kho sản xuất. Việc lập lệnh sản xuất dựa trên định mức là tùy chọn và không bắt buộc; lệnh sản xuất chỉ giúp tự động xuất kho theo định mức, tiết kiệm thao tác và quản lý nguyên vật liệu. Phiếu xuất kho thực tế mới là căn cứ chính để tính giá thành sản phẩm, vì vậy ngay cả khi không lập lệnh sản xuất vẫn có thể lập phiếu xuất kho trực tiếp để tính giá thành đầy đủ và chính xác.

3.4. Hạch toán các chi phí phát sinh

Các chi phí phát sinh liên quan đến việc tính giá thành (Nợ TK 154) có thể được hạch toán trên phân hệ Tiền mặt, Tiền gửi hoặc Tổng hợp.

Lưu ý:

  • Khi thực hiện tính giá thành, bắt buộc phải chọn thông tin về Khoản mục CP. Riêng thông tin về Đối tượng THCP, sẽ chọn nếu xác định được là chi phí phát sinh cho đối tượng nào và bỏ trống nếu chưa xác định được đối tượng.

  • Khoản mục Chi phí sử dụng máy thi công (MTC) chỉ áp dụng đối với những dơn vị trong lĩnh vực xây dựng, những đơn vị có lĩnh vực hoạt động khác thì không chọn khoản mục chi phí này.
  • Đối với chứng từ chi phí, anh/chị cần lựa chọn khoản mục chi phí thuộc loại chi phí sản xuất. Đối với chứng từ phiếu nhập kho thành phẩm, anh/chị cần để trống khoản mục chi phí.

3.5. Nhập kho thành phẩm sản xuất

Bước 1: Vào phân hệ Kho\tab Nhập, xuất kho, chọn chức năng Thêm\Nhập kho.

Bước 2: Chọn loại chứng từ là Thành phẩm sản xuất.

Bước 3: Khai báo thành phẩm được nhập kho.

  • Khai báo hoặc chọn lại Đối tượng THCP theo thực tế phát sinh.

Bước 4: Nhấn Cất.

Lưu ý:

  • Anh/chị cũng có thế thực hiện lập phiếu nhập kho thành phẩm sản xuất sau khi lập xong lệnh sản xuất ở Bước 3 bằng cách chọn chức năng Lập phiếu nhập.
  • Đơn giá của thành phẩm nhập kho sẽ được hệ thống cập nhật sau khi thực hiện Tính giá thành tại Bước 3.8.

3.6. Xác định kỳ tính giá thành

Bước 1: Vào phân hệ Giá thành\tab Sản xuất liên tục – Hệ số, tỷ lệ, chọn chức năng Thêm.

Bước 2: Chọn kỳ tính giá thành và nhấn nút Lấy dữ liệu, phần mềm sẽ tự động lấy lên những đối tượng THCP phát sinh trong kỳ đã khai báo.

Bước 3: Nhấn Cất.

Lưu ý: Sử dụng chức năng Chọn đối tượng THCP/Xóa hết dòng để chọn bổ sung hoặc xóa các đối tượng THCP trên danh sách.

3.7. Khai báo định mức giá thành thành phẩm

Bước 1: Vào phân hệ Giá thành\Sản xuất liên tục hệ số, tỷ lệ\Tiện ích\Khai báo định mức giá thành thành phẩm.

Bước 2: Nhập định mức chi phí vào các cột NVL, nhân công, khấu hao, chi phí mua ngoài, chi phí khác cho các đối tượng tính giá thành đã được khai báo cùng đối tượng THCP tại mục 3.2.

Bước 3: Nhấn Cất.

3.8. Tính giá thành thành phẩm

Với các đơn vị tính giá xuất kho theo phương pháp Bình quân cuối kỳ, trước khi thực hiện tính giá thành cần phải thực hiện chức năng Tính giá xuất kho trên phân hệ Kho. Sau đó, thực hiện tính giá thành theo hướng dẫn sau:

Bước 1: Vào phân hệ Giá thành\tab Sản xuất liên tục – Hệ số, tỷ lệ.

Bước 2: Chọn kỳ tính giá thành trên danh sách sau đó chọn chức năng Tính giá thành.

Bước 3: Chọn kỳ tính giá thành, nhấn Đồng ý.

Việc tính giá thành theo phương pháp hệ số, tỷ lệ sẽ được thực hiện theo thứ tự sau:

  • 3.8.3.1  Phân bổ chi phí chung: hệ thống sẽ tổng hợp các chứng từ xuất kho NVL, hạch toán chi phí lương, chi phí sản xuất chung có hạch toán Nợ TK 154, chọn Khoản mục CP nhưng chưa chọn Đối tượng THCP để thực hiện việc phân bổ:
    • Nhập tỷ lệ phân bổ và lựa chọn tiêu thức phân bổ.

      • Nhấn Phân bổ, hệ thống sẽ tự động phân bổ chi phí theo từng đối tượng tập hợp chi phí trong kỳ tính giá thành.

Lưu ý:

  • Có thể kiểm tra danh sách chứng được tổng hợp để phân bổ chi phí chung bằng cách sử dụng chức năng Xem tại cột Chi tiết chứng từ trên tab Xác định chi phí phân bổ.
  • Để phân bổ được chi phí chung theo Định mức, cần khai báo định mức chi phí cho từng đối tượng THCP trên phân hệ Giá thành\Sản xuất liên tục – Hệ số, tỷ lệ\Tiện ích\Khai báo định mức phân bổ chi phí.
  • Sau khi tính giá thành xong, có thể kiểm tra thông tin chi phí chung được phân bổ bằng cách nhấn Xem tại cột chức năng trên danh sách kỳ tính giá thành, nhấn sang tab Bảng phân bổ chi phí chung để kiểm tra.
    • Nhấn Tiếp theo để chuyển sang bước Đánh giá dở dang.
  • 3.8.3.2: Đánh giá dở dang: trường hợp kết thúc kỳ tính giá thành vẫn còn có các thành phẩm chưa sản xuất xong, anh/chị cần xác định giá trị dở dang cuối kỳ cho từng đối tượng THCP:
    • Lựa chọn tiêu thức đánh giá dở dang và nhập số lượng dở dang kèm tỷ lệ hoàn thành của các thành phẩm dở dang.

    • Nhấn Tính chi phí dở dang, hệ thống sẽ tự động xác định chi phí dở dang cho từng đối tượng tập hợp chi phí.

Lưu ý:

  • Để đánh giá được chi phí dở dang cuối kỳ theo Định mức, cần khai báo định mức chi phí cho từng đối tượng THCP trên phân hệ Giá thành\Sản xuất liên tục – Hệ số, tỷ lệ\Tiện ích\Khai báo định mức phân bổ chi phí.
  • Sau khi tính giá thành xong, có thể kiểm tra thông tin dở dang cuối kỳ thông qua Bảng tập hợp chi phí theo yếu tố hoặc Bảng tập hợp chi phí theo khoản mục.
    • Nhấn Tiếp theo để chuyển sang bước Xác định tỷ lệ phân bổ.
  • Bước 3.8.3.3: Xác định tỷ lệ phân bổ: áp dụng trong trường hợp đối tượng tập hợp chi phí gồm nhiều thành phẩm cần sản xuất:
    • Lựa chọn phương thức phân bổ.

    • Nhấn Tính tỷ lệ phân bổ, hệ thống tự động tính tỷ lệ phân bổ cho từng thành phẩm thuộc đối tượng tính giá thành.

Lưu ý:

  • Nếu lựa chọn phương pháp phân bổ là Hệ số, sau khi thực hiện Tính tỷ lệ phân bổ, hệ thống sẽ chọn thành phẩm có số lượng lớn nhất trong kỳ tính giá thành làm Thành phẩm chuẩn và mặc định hệ số là 1. => Trường hợp muốn thay đổi thông tin về Thành phẩm chuẩn, anh/chị phải thực hiện lại chức năng Tính tỷ lệ phân bổ để hệ thống tự động tính lại tỷ lệ phân bổ giữa các thành phẩm.
  • Sau khi tính giá thành xong, có thể kiểm tra tỷ lệ phân bổ cho kỳ tính giá thành trên tab Bảng xác định tỷ lệ phân bổ giá thành của màn hình danh sách kỳ tính giá thành.

Bước 3.8.3.4: Tính giá thành

Hệ thống tự động tính ra giá thành cho từng đối tượng THCP:

  • Sau khi thực hiện tính giá thành xong, nếu chọn:
    • Cập nhật giá nhập kho, hệ thống sẽ cập nhật giá thành vừa tính được vào chứng từ nhập kho thành phẩm ở Bước 5.
    • Cập nhật giá xuất kho, hệ thống sẽ tính ra giá cho các thành phẩm khi xuất kho.
  • Nhấn Cất.

Lưu ý:

  • Sau khi tính giá thành xong, có thể kiểm tra lại giá thành của từng thành phẩm trên tab Bảng tính giá thành của màn hình danh sách kỳ tính giá thành.
  • Trường hợp muốn kiểm tra lại các khoản chi phí trực tiếp, phục vụ cho việc tính giá thành hoặc các khoản chi phí làm giảm giá thành của thành phẩm thì anh/chị chọn chức năng Tập hợp chi phí trực tiếp hoặc Tập hợp khoản giảm giá thành.
Updated on 15/04/2026


Was this article helpful?

Nền tảng quản trị doanh nghiệp hợp nhất MISA AMIS với gần 200.000 khách hàng doanh nghiệp đang sử dụng

Related Articles

Giải đáp miễn phí qua Facebook
Nếu bạn vẫn còn thắc mắc hãy đăng câu hỏi vào Cộng đồng MISA qua facebook để được giải đáp miễn phí và nhanh chóng
Đăng bài ngay